Ngọt ngào bánh ít lá gai

“Bánh làm từ gạo nếp hương

Với lá gai quyện mùi thơm hương gừng

Đậu xanh nhưn bánh thơm lừng

Ấm lòng du khách đến từng ngõ quê…”

Đọc những câu thơ trên chắc các bạn sẽ nhận ra ngay, là nói về bánh ít lá gai, một món bánh trông thật “đời thường”, nhưng ẩn sâu nó là nét dung dị, ngọt ngào và đầy tinh tế của người Quảng. Vào những ngày giỗ chạp, tết trên bàn thờ của các gia đình không thể thiếu bánh ít lá gai.

Ngot ngao banh it la gai
Bánh làm từ gạo nếp hương. Với lá gai quyện mùi thơm hương gừng

Nguyên liệu làm bánh ít lá gai gồm bột nếp, lá gai, đường, đậu xanh hoặc đậu phụng, nước gừng tươi và một ít gia vị. Cách làm bánh thoạt xem đơn giản, nhưng nếu không nắm bắt công thức thì bánh sẽ không được như ý muốn. Người ta dùng gạo nếp thơm khoảng 5 – 6 lon, vuốt cho sạch với nước giếng trong. Vo độ bốn đến năm lần, sau đó vớt gạo ra rá để cho ráo nước, rồi dùng cối đá xay gạo nếp thành bột mịn.

Lá gai thì chọn lá xanh, khoảng 1,2kg và bỏ cuống, rửa sạch trước khi luộc chín. Luộc lá cũng phải dùng nước giếng trong (nếu nước mưa thì càng tốt), sau khi đun nước sôi độ 5 phút, cho lá gai vào. Vớt lá, để ráo hết nước rồi bỏ vào cối giã nhỏ, trộn chung với bột gạo. Dùng đường bát có màu nâu đen chặt cục nhỏ, nếu có đường cát thì càng tốt (khoảng một ký) cho vào xoong sạch và đun với lửa nhỏ từ từ, dùng đũa khuấy đều. Để nước đường nguội, cho bột và lá gai vào nhồi và thêm một ít nước gừng tươi, đến khi thấm đều.

Về nhưn bánh ít, người Quảng thường dùng đậu xanh nghiền vỡ đôi, ngâm với nước độ mười phút thì đãi bỏ vỏ, cho vào nồi hông vừa chín, giã nhuyễn. Thêm một ít tiêu, mì chính và muối bột vừa đủ (có thể dùng đậu phụng rang bỏ vỏ giã nát) để nhưn không mặn, không lạt.

Người ta dùng lá chuối hột hoặc lá chuối tiêu xanh để gói bánh. Dùng khăn sạch lau lá, cắt lá khoanh tròn khoảng to hơn lòng bàn tay và nhớ thoa thêm ít dầu phụng ở mặt lá phía bên trong… Bột gói bánh được nắm tròn vừa lòng bàn tay, đập dẹp ra và bỏ nhưn vào giữa, dùng lá chuối gói xoắn hai đầu trước khi nấu.

 

Ngot ngao banh it la gai

 

Ngày nay mỗi lần về quê giỗ chạp trên bàn thờ của các gia đình đa dạng rất nhiều loại bánh, tuy nhiên bánh ít lá gai vẫn là thứ không thể thiếu. Bánh tuy “ít” thật, nhưng là “của ít lòng nhiều”. Người Quảng Nam ăn chiếc bánh ngọt ngào ấy rồi ngân nga câu thơ:

“Ai ơi nếm bánh lá gai

Thơm hương vị ngọt khó phai lòng người

Ngày rằm, giỗ, chạp trong đời…

Người Quảng làm bánh cúng thờ tiên linh…”.

 

Loading...