Loading...

Đặc sản sùng đất – bí quyết giúp đàn ông Cơ Tu “ngàn năm tráng kiện”

Từ lâu, loài côn trùng này đã trở thành bí quyết phòng the hữu hiệu của các quý ông nơi đây. Theo lời lưu truyền thì thời xa xưa, những người đàn ông Cơ Tu giàu có thường lấy năm bảy vợ mà bà nào cũng đẻ “sòn sòn” là nhờ ăn các món làm từ sùng đất.

Hàng năm, khi những cơn mưa cuối mùa và những trận lụt đã dứt, đồng bào Cơ Tu ở miền núi phía Tây Quảng Nam lại rủ nhau men theo các bờ suối để đào tìm một loại côn trùng có tên là Cơ đang (sùng đất) về làm thuốc cường dương. Từ lâu, loài côn trùng này đã trở thành bí quyết phòng the hữu hiệu của các quý ông nơi đây. Theo lời lưu truyền thì thời xa xưa, những người đàn ông Cơ Tu giàu có thường lấy năm bảy vợ mà bà nào cũng đẻ “sòn sòn” là nhờ ăn các món làm từ sùng đất.

Loading...
dac-san-sung-dat-bi-quyet-giup-dan-ong-co-tu-ngan-nam-trang-kien
Sùng đất đồng bào Cơ Tu coi là bí quyết “ngàn năm tráng kiện”.

“Viagra truyền thống”

Cho đến nay, đồng bào Cơ Tu ở miền núi phía Tây Quảng Nam vẫn lưu giữ một món ăn truyền thống được xem là Viagra cho các quý ông nơi đây từ xa xưa. Đó là món “thiên niên kiện” được nấu bằng con “cơ đang” với cây đọt non. Cơ đang là tên mà đồng bào nơi đây gọi sùng đất – loài côn trùng có thân bằng ngón tay út người lớn, màu trắng ngà, hoặc trắng xanh, hoặc vàng. Đầu màu cánh kiến cứng, có hai răng màu đen nằm ngang. Đọt là một loại cây có thân mỏng, giống cây nứa.

Theo tiếng Hán: thiên là ngàn, niên là năm, kiện là khoẻ mạnh, tráng kiện – thiên niên kiện là “ngàn năm tráng kiện”. Thực tế, những người dân miền núi nơi đây chưa hề đọc một tài liệu khoa học nào chứng minh con sùng đất có tác dụng trong y học. Tuy nhiên qua thực tế sử dụng, họ nhận ra thịt sùng đất rất ngon, ngọt đậm như thịt gà, không chỉ có tác dụng trong “chuyện ấy” mà còn làm giảm dần các cơn đau khớp, nhức mỏi.

dac-san-sung-dat-bi-quyet-giup-dan-ong-co-tu-ngan-nam-trang-kien
Sùng đất là ấu trùng của con bọ hung, chúng chuyên ăn phá mía non, khoai mì.

Sùng đất ăn mía có màu vàng đậm, còn loại ăn khoai mì có màu trắng, to hơn sùng mía. Theo các già làng kể lại, ban đầu người ta không dám ăn các loại sùng này vì hình dáng “nhờn nhợn” của chúng nhưng rồi cuộc sống nghèo đói “cái gì cũng cho vào miệng” nên họ “nhắm mắt ăn liều” và không ngờ nó lại ngon và bổ đến thế. Các già làng kể rằng, xưa kia, đàn ông Cơ Tu được thoải mái trong việc lấy vợ, đặc biệt là những người giàu có.

Theo đó, những người đàn ông quý tộc nhiều của cải thường 5-7 bà vợ, người bình thường cũng 2-3 bà. Đặc biệt là có những ông đã qua tuổi “thất thập cổ lai hi” vẫn còn lấy vợ bé và sinh “sòn sòn” mấy đứa con nữa. Trước đây, khi bí quyết phòng the của đồng bào Cơ Tu chưa được khám phá, người ta nghĩ rằng cuộc sống hòa với thiên nhiên và nguồn thảo dược dồi dào từ rừng núi nơi đây mới là điều giúp đàn ông nơi đây sung mãn đến vậy. Tuy nhiên, sự thực lại nằm trong loài côn trùng có hình dạng bên ngoài “ghê ghê” – con Cơ đang. Khi mùa Cơ đang đến, những người đàn ông Cơ Tu thường kéo nhau đi bắt loài côn trùng này về chế biến thành món ăn “ngàn năm tráng kiện” truyền thống, các món nhậu khác hoặc ngâm rượu uống cả năm.

Thông thường, sùng đất trưởng thành vào mùa mưa, độ vào giữa tháng 8 cho đến hết tháng 12 (Âm lịch). Vì chu kì vòng đời của loài côn trùng này ngắn như vậy nên đến mùa sùng đất, đồng bào Cơ Tu lại tranh thủ hết sức có thể để “hái lộc” trời cho này. Ngoài món ăn truyền thống cơ đang um với đọt non, sùng đất còn được chế biến thành nhiều món khác nhau, từ xào, luộc, nướng… Tuy nhiên, hai món mà người dân địa phương hay làm nhất vì nhanh và ngon miệng là sùng xào hoặc nướng. Sùng đất là loại côn trùng sạch, bởi chúng sống ở những vùng đất xa khu dân cư và ăn rễ các loại cây không độc hại. Nơi phun nhiều thuốc trừ sâu hay thuốc diệt cỏ thì hầu như không tìm được sùng. Vì vậy, sùng đất sau khi đào được chỉ cần rửa sạch đất cát rồi luộc hoặc nướng sơ qua cho chín vừa. Sau đó ướp gia vị hành, tiêu, ớt, tỏi, củ sả tươi, mắm muối như ướp thịt, càng nhiều sả càng thơm, để khoảng 30 phút cho gia vị ngấm đều rồi mới làm các món ăn.

Biệt dược phòng the thành “đặc sản”

dac-san-sung-dat-bi-quyet-giup-dan-ong-co-tu-ngan-nam-trang-kien
Người dân đi săn sùng đất.

Bí quyết phòng the từ con Cơ đang được lưu truyền bí mật trong cộng đồng người Cơ Tu trong một thời gian dài cho tới những năm gần đây, khi cuộc sống của đồng bào không còn bó hẹp trong phạm vi bản làng nữa. Sự giao lưu, trao đổi thông tin và sự nhập, di cư giữa các vùng khiến bí mật của người Cơ Tu khai lộ. Công dụng “một người khỏe hai người vui” của sùng đất khiến nó trở thành món ăn “đặc sản” được săn lùng nhiều nhất vùng rừng núi phía Tây Quảng Nam.

Lúc trước, sùng đất nhiều vô kể, người dân đào về còn cho gà ăn. Nhưng vài năm trở lại đây nhiều nhà hàng, quán ăn, hay các tay sành nhậu… xuống tận nơi để thu mua với giá cao thì thậm chí, người dân địa phương giờ cũng không dám ăn món ăn truyền thống của đồng bào mình mà dành để bán lấy tiền. Vào mùa, săn sùng trở thành một nghề mang lại nguồn thu nhập cao cho các hộ gia đình. Theo kinh nghiệm của những “tay săn” lâu năm thì chỉ cần nhìn cây cỏ trên mặt đất, chỗ nào bị héo úa hoặc chết là xác định được nơi có sùng đất vì con sùng thường đào bới và cắn đứt rễ cây cỏ để ăn. Ngoài ra, những nơi nào có lợn rừng ủi thì nơi đó chắc chắn sẽ có nhiều sùng đất vì lợn rừng rất thính và chúng rất khoái ăn sùng. Tuy nhiên, muốn bắt những chú sùng lớn, béo mập, người ta chủ yếu phải tìm đến bãi bồi ven suối.

Theo Gia Khang (Gia đình và Xã hội)

Nguồn: Theo Gia Khang (Gia đình và Xã hội)
Loading...